Ciołek
ul. Kanonicza 17, 31-002 Kraków
Galeria Sztuki Dawnej Polski mieści się w odrestaurowanych historycznych wnętrzach dawnego pałacu biskupa Erazma Ciołka, przy położonej u stóp wzgórza wawelskiego ulicy Krupniczej, nazywanej najstarszą ulicą Krakowa. Amfiladowy układ pierwszego piętra pałacu prowadzi od początków rozwoju sztuki, przede wszystkim regionu Małopolski.
Na początku wystawy zgromadzono romańską rzeźbę architektoniczną, pozyskaną w trakcie remontów
i przebudów krakowskich kamienic, by następnie przedstawić widzom najpiękniejsze przykłady sztuki gotyckiej. Kluczowymi dziełami tej części wystawy są figura Matki Boskiej z Dzieciątkiem z Krużlowej Niżnej (przełom XIV i XV wieku), wielkie poliptyki ołtarzowe, pierwotnie będące częścią wystroju krakowskich kościołów klasztornych – Ołtarz Dominikański i Ołtarz Augustiański (lata 60. XV wieku) oraz dzieła późnogotyckie, w tym Chrystus w Ogrojcu, autorstwa Wita Stwosza, twórcy ołtarza w Bazylice Mariackiej (ok. 1485).
W kolejnych salach galerii prezentowane są przykłady różnych typów dzieł sztuki sakralnej, od tablicowych poliptyków, jak ołtarz z Lusiny, z początków XVI wieku, poprzez rzeźbę służącą prywatnej dewocji (Pieta
z Biecza, ok. 1390), rekwizyty liturgiczne (Chrystus na osiołku, początek XVI wieku), epitafia i elementy dekoracyjne, jak malowany drewniany strop z kościoła w Kozach koło Bielska-Białej.
Okres renesansu reprezentowany jest przez północną (malarze frankońscy: Michael Lancz z Kitzingen,
Hans Dürer), jak również włoską odmianę tego stylu (Giovanni Maria Padovano).
W części poświęconej sztuce barokowej prezentowane są zarówno potężne figury asystencyjne z Ukrzyżowania w kościele Mariackim jak i drobne „szkice rzeźbiarskie”, modele, które służyły później przy wykonywaniu pełnowymiarowych figur („Matka Boska z Dzieciątkiem” w stylu Baldassare Fontany).
Osobną częścią ekspozycji sztuki barokowej jest sala poświęcona staropolskim zwyczajom pogrzebowym. Można tu obejrzeć portrety trumienne, katafalk w kształcie gryfa, żałobne chorągwie i szaty liturgiczne – fascynujące świadectwa ówczesnej obyczajowości. Galerię zamyka pokaźny zbiór dawnego polskiego malarstwa portretowego, reprezentatywny zarówno dla mody dworskiej jak i „gustu sarmackiego”, a także zespół obrazów ilustrujący początki polskiego malarstwa historycznego.
Ciołek
ul. Kanonicza 17, 31-002 Kraków