Multisensoryczne UNESCO: trójwymiarowa dokumentacja obiektów z MNK Ciołek

13 października 2025

Muzeum Narodowe w Krakowie w roku 2024 było partnerem projektu “Multisensoryczne UNESCO 6. Dialog form, kultur i religii w Pałacu Biskupa Erazma Ciołka – oddziale Muzeum Narodowego w Krakowie”. Projekt  jest kontynuacją zrealizowanych przez Fundację Pełni Kultury digitalizacji, które objęły 14 drewnianych świątyń południowej Małopolski oraz zabytków Krakowa: Barbakanu i Bramy Floriańskiej z przyległymi murami i Basztą Pasamoników oraz Sanktuarium w Kalwarii Zebrzydowskiej.

„Projekt Multisensoryczne UNESCO jest jednym z najważniejszych i najdłużej trwających projektów Fundacji. Łączymy w nim różne technologie, aby z jednej strony zabezpieczyć najcenniejsze dziedzictwo materialne Polski, a z drugiej strony ułatwić do niego dostęp szerokiemu gronu odbiorców” – mówi Anna Franik, Przewodnicząca Rady Fundacji Pełni Kultury. „To właśnie w tym projekcie zaczęliśmy stosować coraz więcej rozwiązań, aby treści były szeroko dostępne: tworzymy audiodeskrypcje obiektów oraz audiodeskrypcje animacji ukazujących efekty digitalizacji.”

W roku 2024 w ramach projektu zdigitalizowano wyjątkowo cenne trójwymiarowe eksponaty z Galerii “Sztuka dawnej Polski. XII-XVIII w” w MNK Ciołek.

Zebrane dane pozwalają na zabezpieczenie obiektów w razie uszkodzeń oraz są wsparciem dla konserwatorów zabytków. Stanowią zabezpieczenie możliwości odtworzenia obiektów dziedzictwa w przypadku działań sił przyrody bądź człowieka. Efektem projektu są animacje, które będą wykorzystywane w celach promocyjnych i edukacyjnych. Zostały również przygotowane audiodeskrypcje wszystkich obiektów. Opracowała je audiodeskryptorka z wieloletnim doświadczeniem Regina Mynarska we współpracy z konsultantem ds. percepcji osób z niepełnosprawnością wzroku Adrianem Wyką.

„Udział w projekcie daje nowe możliwości udostepnienia bogatych zbiorów MNK osobom o różnych potrzebach, jednocześnie dając możliwość zabezpieczenia zbiorów” – mówi Iwona Parzyńska, koordynatorka dostępności w MNK. „Rozszerzenie wirtualnego dostępu do zbiorów dla osób z niepełnosprawnością ruchową oraz audiodeskrypcja dzieł, konieczna dla osób niewidomych to ważna droga do dostępności.

Do projektu zostało wybranych dwanaście obiektów o ogromnej wartości historycznej oraz artystycznej. Prezentują m.in. różnorodność dzieł rzeźbiarskich: drewnianych, marmurowych, alabastrowych. Wśród zdigitalizowanych eksponatów znalazła się również makieta drewnianego kościoła w Szalowej (kościół uznany za Pomnik Historii) oraz retabulum ołtarzowe z Moszczenicy Niżnej. 

Rzeźba – Matka Boska z Dzieciątkiem, z kościoła w Krużlowej Wyżnej, ok 1410 r.
 → audiodeskrypcja
Rzeźba – Święty Grzegorz, z kościoła w Rzepienniku Biskupim, ok 1510 r.
 → audiodeskrypcja
Rzeźba – Święta Katarzyna, z kościoła w Iwanowicach, ok 1480 r.
→ audiodeskrypcja
Ołtarz Męki Pańskiej z fary w Krośnie z lat 1620-1630
→ audiodeskrypcja
Płaskorzeźba – Anioł adorujący (lewy), z dawnego tabernakulum katedry na Wawelu, między 1533-1536
→ audiodeskrypcja
Płaskorzeźba – Anioł adorujący (prawy), z dawnego tabernakulum katedry na Wawelu, między 1533-1536
→ audiodeskrypcja
Rzeźba – Święta Trójca, z fary w Krośnie, około 1520 r.
→ audiodeskrypcja
Rzeźba Święty Jan Chrzciciel z katedry we Lwowie, 1 połowa XVII wieku
→ audiodeskrypcja
Model kościoła w Szalowej, około 1740 r.
→ audiodeskrypcja
Płaskorzeźba – Modlitwa Chrystusa w Ogrojcu, z cmentarza przy kościele Mariackim w Krakowie, około 1485 r.
→ audiodeskrypcja
Rzeźba – Chrystus na osiołku, z kościoła parafialnego p.w. Św. Zygmunta w Szydłowcu, między 1501-1525 r.
→ audiodeskrypcja
Retabulum ołtarzowe z kościoła w Moszczenicy Niżnej koło Starego Sącza, około 1480 r.
→ audiodeskrypcja

Nad wyborem obiektów pracował zespół ekspertów:

  • Tomasz Zaucha – kustosz dyplomowany, Kierownik Działu Sztuki Dawnej w MNK
  • Monika Tarnowska-Reszczyńska – Kierownik Pracowni konserwacji malarstwa i rzeźby w MNK
  • Anna Franik – Przewodnicząca Rady Fundacji Pełni Kultury
  • Bartosz Ajszpur – Prezes 3Deling Sp. z o.o.
  • Anna Sobesto – Kierowniczka oddziału MNK Ciołek
  • Iwona Parzyńska – koordynatorka dostępności w MNK
  • Mirosław Żak – Kierownik Dział Digitalizacji i Zarządzania Zasobami Cyfrowymi w MNK

Animacje z audiodeskrypcją prezentujące obiekty można zobaczyć na kanale Youtube Fundacji

Modele mesh można obejrzeć na platformie Sketchfab pod tym linkiem: sketchfab.com/digitalunesco/models

Efekty prac z poprzednich lat prezentujemy na dedykowanej projektowi stronie: digitalunesco.pl

Projekt dofinansowano ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego pochodzących z Funduszu Promocji Kultury – państwowego funduszu celowego.

Informacje podane w tym formularzu zostaną wykorzystane wyłącznie w celu zapewnienia aktualizacji i personalizacji wysyłki newslettera.