Galeria Rzemiosła Artystycznego

Prezentacja zabytków kultury materialnej w Gmachu Głównym MNK jest największą przekrojową wystawą tego typu w Polsce: w obrębie wystawy zgromadzonych są prawie 4 tysiące obiektów, datowanych od wczesnego średniowiecza po połowę XX wieku.

Poszczególne przestrzenie wystawy koncentrują się wokół poszczególnych okresów w historii sztuki i typów zabytków. To okazja do porównania ze sobą przykładów przedmiotów użytkowych: witraży, tkanin liturgicznych, ubiorów i dodatków, naczyń i przyborów stołowych: ceramiki, szkła i srebra, mebli, instrumentów muzycznych
i judaików, których unikalny zbiór został zakupiony w latach 1935-1939.

Ubiory i tkaniny, prezentowane w Galerii Rzemiosła pochodzą z okresu od XIV do początku XX wieku.
To średniowieczne stuły i ornaty, ręcznie haftowane na importowanych z Italii tkaninach, jedwabne pasy kontuszowe, typowe dla ubioru szlacheckiego, a także kompletny przegląd mody XIX wieku, uzupełniony
o dodatki: szale, bieliznę, wachlarze, rękawiczki i biżuterię.

Wyroby srebrne i zabytki sztuki emalierskiej reprezentują polskie i europejskie warsztaty, czynne od X wieku (tzw. czara włocławska) do końca XIX wieku (warsztaty krakowskie i wrocławskie). Na uwagę zasługują także przedmioty wykonane z innych metali, między innymi gotyckie i nowożytne dzwony oraz moździerze apteczne, takie jak dzieło gdańskiego ludwisarza Gerarda Benninga z 1623 roku.

Kolekcja ceramiki Muzeum Narodowego w Krakowie stanowi jeden z najbogatszych i najważniejszych zbiorów tego typu w Polsce. Znajdują się niej romańskie płytki posadzkowe, kafle gotyckie i barokowe, majoliki włoskie z XVI wieku oraz fajanse polskie z wieku XVIII. Najcenniejsze zabytki pochodzą z manufaktury królewskiej
w Belwederze i z manufaktury Karola Wolffa na Bielinie w Warszawie. Na uwagę zasługują: waza,
półmisek i talerz z Serwisu Sułtańskiego z 1777 roku oraz wazon w typie “Tsun” z manufaktury Wolffa z lat 1780-1795. Ponadto w zbiorach znajdują się liczne przykłady porcelany z najbardziej znanych manufaktur europejskich: Miśni, Wiednia, Berlina oraz Sevres. Cenne zespoły ceramiki pochodzą również z manufaktur polskich w Korcu, Baranówce, Tomaszowie Lubelskim, Ćmielowie i Nieborowie.

Fragmenty wystawy zostały przygotowane jako wycinki stylowo zaaranżowanych wnętrz, wyposażonych
w meble z danej epoki. Na uwagę zasługują hiszpańskie vargueno (kabinet) z przełomu XV i XVI wieku, kabinety wykonane w Genui oraz kilka rokokowych mebli francuskich. Trzon kolekcji stanowią zabytki XVIII wieczne –
tak polskie z Gdańska i Kolbuszowej, jak i zagraniczne oraz meble empirowe, biedermeierowskie i secesyjne. Warta uwagi jest duża kolekcja małych form meblarskich, składająca się z sepetów, lad cechowych, kuferków, szkatułek i kasetek, zdobionych technikami intarsji i inkrustacji.

W galerii prezentowany jest cenny zbiór zegarów kaflowych z XVII i XVIII w., m.in. dwa z warsztatu Wolfganga Prennera z Krakowa. Unikalnym zabytkiem jest zegar-kula z warsztatu Dawida Schrötera z Elbląga. Ponadto w kolekcji reprezentowane są zegary stołowe, szafkowe, talerzowe i kominkowe. Do najcenniejszych zabytków zaliczyć należy również zegary autorstwa Jana Gotfrieda Krosza z 2 poł. XVIII wieku. Są to zegar z figurą Chronosa i rzadki egzemplarz zegara podróżnego. Muzeum Narodowe w Krakowie posiada najlepszą w Polsce kolekcję zegarów empirowych, głównie kominkowych.