Biblioteka

Księgozbiór Biblioteki Muzeum Narodowego w Krakowie liczy ponad 141600 woluminów – ponad 120000 książek i 21600 czasopism1. Powiększany jest poprzez zakupy oraz dary i wymianę z blisko 200, głównie europejskimi, muzeami, bibliotekami, uczelniami artystycznymi i stowarzyszeniami. Dzięki temu Biblioteka zawiera reprezentatywną kolekcję katalogów wystaw i zbiorów innych muzeów, szczególnie polskich.

Służy on przede wszystkim pracownikom MNK jako warsztat pracy do naukowego opracowywania zabytków. W czytelni jest udostępniany także innym muzealnikom, naukowcom i studentom, kuratorom wystaw i przewodnikom po ekspozycjach MNK oraz wszystkim zainteresowanym sztuką i zbiorami Muzeum. Znajduje się tu obszerny księgozbiór podręczny złożony z podstawowych słowników i encyklopedii ogólnych i dziedzinowych, herbarzy, słowników biograficznych i językowych, bibliografii, podręczników z historii sztuki, informatorów o muzeach. Zawiera on także statuty, katalogi wystaw i zbiorów oraz periodyki będące dokumentacją dorobku wydawniczego i wystawienniczego Muzeum. Dotarcie do księgozbioru ułatwia katalog online dostępny ze strony internetowej Muzeum. Znajdują się w nim informacje o ponad 60 % zbiorów – książkach, czasopismach, dokumentach elektronicznych i muzykaliach. Przechowywane w Bibliotece publikacje dotyczące dziejów Muzeum zostały zdigitalizowane i są dostępne w bibliotekach cyfrowych – regionalnej Małopolskiej Bibliotece Cyfrowej oraz międzynarodowej Europeanie. W Bibliotece są tworzone także bazy specjalistyczne, dostępne poprzez internet – „Bibliografia zawartości prac zbiorowych w Bibliotece MNK (od 1980 r.)”, „Publikacje pracowników MNK” oraz „Bibliografia publikacji o historykach sztuki, muzealnikach i kolekcjonerach”. Ze stanowisk komputerowych w czytelni można przeszukiwać licencjonowane bazy obce: artprice.com z aktualnymi cenami w handlu dziełami sztuki na świecie, Allgemeines Künstlerlexikon – najbardziej kompletny i aktualny słownik biograficzny artystów, a także bazę czasopism Jstor. Tutaj dostępne są też katalogi kartkowe: alfabetyczny – książek i czasopism, księgozbioru podręcznego, systematyczny (zbudowany wg Uniwersalnej Klasyfikacji Dziesiętnej) oraz topograficzny (wystaw i zbiorów). Dwa ostatnie zostały zamknięte w 1993 r. w momencie rozpoczęcia budowy komputerowych baz danych.

Biblioteka MNK w swoim obecnym kształcie istnieje od lat pięćdziesiątych XX wieku. Natomiast jej historia sięga lat osiemdziesiątych wieku XIX. W tym bowiem czasie Zarząd Muzeum uznał konieczność gromadzenia „publikacji traktujących o zabytkach na ziemiach polskich” oraz podręczników pomocnych muzealnikom „przy ocenianiu dzieł”, przeznaczając corocznie fundusze na ich zakup. Krótko lecz celnie określony wówczas profil księgozbioru pozostaje do dziś niemal niezmieniony. Tworzą go książki i czasopisma polskie i zagraniczne, których przedmiotem są dziedziny reprezentowane w zbiorach Muzeum, poczynając od specjalistycznych bibliografii, encyklopedii, słowników poprzez podręczniki i syntezy dziejów sztuki, wojskowości, numizmatyki, konserwatorstwa i muzealnictwa, na omówieniach zagadnień szczegółowych kończąc. Bogaty jest również zespół czasopism, w wielu wypadkach rzadkich, z wszystkich wymienionych dziedzin. Chronologicznie obejmuje on dzieła wydane po 1800 roku nazywane, w odróżnieniu od starych druków, drukami nowymi.

Czytelnicy mogą uzyskać informacje o zbiorach Biblioteki korzystając z katalogu on-line oraz z tradycyjnych katalogów kartkowych.

Bazy danych dostępne przez Katalog on-line Biblioteki MNK:

Biblioteka Muzeum Narodowego – Książki, czasopisma, dokumenty elektroniczne, druki muzyczne i płyty (nabytki od 1992 r. uzupełniane o rekatalogowane starsze zasoby)
Bibliografia osobowa – Informacje o biografiach i bibliografiach historyków sztuki, konserwatorów, muzealników itp.
Publikacje pracowników – Bibliografia prac pracowników Muzeum Narodowego w Krakowie
Sesje SHS – Artykuły z wydawnictw zbiorowych, głównie materiałów sesji Stowarzyszenia Historyków Sztuki

Nabytki sprzed 1992 r. są opisane w katalogach kartkowych:

• alfabetycznym – wspólnym dla książek (do 2006 r.) i czasopism (nadal aktualizowanym)
• systematycznym książek (wg Uniwesalnej Klasyfikacji Dziesiętnej)
• topograficznym wystaw, zbiorów i aukcji

Polecamy:

Katalogi on-line bibliotek polskich
KARO – Katalog Rozproszony Bibliotek Polskich
NUKAT – Centralny Katalog Zbiorów Polskich Bibliotek Naukowych 

Katalogi on-line bibliotek zagranicznych
KVK – Karlsruhe Virtual Catalog – Biblioteki na świecie 
Art Discovery Group Catalogue – Biblioteki sztuki na świecie

Zbiory Biblioteki MNK są udostępniane w Czytelni wszystkim zainteresowanym. Czytelnicy są zobowiązani do pozostawienia w szatni płaszczy, teczek i plecaków oraz toreb, których wymiary są większe niż 15×20 cm.

Do korzystania z Czytelni daje prawo wpis do „Rejestru Czytelników” dokonywany przez dyżurnego bibliotekarza przy pierwszej wizycie w Czytelni, na podstawie dokumentu tożsamości Czytelnika i wypełnionego przezeń kwestionariusza.

Wstępnego zapisu można dokonać także poprzez katalog on-line: https://opac.mnk.pl/ (zakładka Konto).

Z wypożyczeń na zewnątrz mają prawo korzystać: pracownicy MNK, po przepracowaniu trzech miesięcy, jeśli w momencie rozpoczęcia pracy w MNK przedstawili w Bibliotece kartę obiegową oraz instytucje w ramach wypożyczeń międzybibliotecznych

Udostępnianie zbiorów w czytelni

Z księgozbioru w Czytelni można korzystać po włożeniu zakładek w miejsce wyciąganych dzieł. Po wykorzystaniu dzieł Czytelnik zwraca je dyżurnemu bibliotekarzowi.

1. Ze zbiorów znajdujących się w magazynach Biblioteki Czytelnik może skorzystać po wypełnieniu rewersów. Rewersy są realizowane na bieżąco.
2. Odłożone w Czytelni dzieła, z których Czytelnik nie korzysta przez przeciąg tygodnia odsyła się do magazynów.
3. W Czytelni oprócz własnych zbiorów, pracownikom MNK, udostępnia się dzieła sprowadzone z innych instytucji w ramach wypożyczeń międzybibliotecznych.
4. Wnoszone i wynoszone książki należy okazywać dyżurnemu bibliotekarzowi.
5. Czytelnik jest zobowiązany do starannego obchodzenia się z udostępnianymi zbiorami.
6. W Czytelni obowiązuje cisza.
7. W Czytelni zabrania się spożywania posiłków i picia napojów.

Wypożyczanie międzybiblioteczne

1. BMNK wypożycza międzybibliotecznie dzieła z bibliotek zamiejscowych krajowych i zagranicznych dla potrzeb pracowników Muzeum.
2. Z bibliotek polskich wypożycza się dzieła, których nie posiada żadna biblioteka krakowska, zaś z zagranicznych te, których nie ma w Polsce.
3. BMNK wypożycza zbiory własne bibliotekom zamiejscowym krajowym i zagranicznym na okres od dwóch do czterech tygodni na podstawie rewersów opatrzonych pieczęcią i podpisem Kierownika biblioteki biorącej do używania.
4. Zamiast oryginału BMNK może wykonać kserokopię dzieła na koszt instytucji zamawiającej.

Zasady i cennik usług reprograficznych ze zbiorów Biblioteki MNK

1. Odbitki kserograficzne wykonywane przez pracowników Biblioteki MNK:

• za 1 s. odbitki czarno-białej formatu A-3 – 0,80 zł
• za 1 s. odbitki czarno-białej formatu A-4 – 0,50 zł
• za 1 s. odbitki kolorowej formatu A-3 – 4,00 zł
• za 1 s. odbitki kolorowej formatu A-4 – 2,00 zł.

2. Odbitki kserograficzne wykonywane samodzielnie przez Czytelnika:

• za 1 s. odbitki formatu A-3 – 0,40 zł
• za 1 s. odbitki formatu A-4 – 0,25 zł
• za 1 s. odbitki kolorowej formatu A-3 – 2,00 zł
• za 1 s. odbitki kolorowej formatu A-4 – 1,00 zł.

3. Skany wykonywane przez pracowników Biblioteki MNK:

• za 1 s. – 0,25 zł
• nagranie na CD – 4,00 zł (w tym koszt nośnika 2,00 zł)
• nagranie na DVD – 5,00 zł (w tym koszt nośnika 3,00 zł).

4. Usługi reprograficzne świadczone przez pracowników Biblioteki MNK są realizowane na podstawie wniosku wypełnionego przez Czytelnika

5. Zgodę na reprografię wydaje pracownik Biblioteki MNK pełniący dyżur w Czytelni.

6. Należność za usługi reprograficzne można regulować w kasie dla zwiedzających i kasie ogólnej w Gmachu Głównym MNK na podstawie wniosku wystawionego przez pracownika pełniącego dyżur w Czytelni.

7. Do kserowania i skanowania nie udostępnia się dzieł:

• o charakterze zabytkowym
• o złym stanie zachowania
• o dużym formacie (powyżej 35 cm)
• klejonych w grzbiecie

Od 2008 roku we współpracy z Małopolską Biblioteką Cyfrową, a następnie w ramach projektów digitalizacyjnych Muzeum Narodowego w Krakowie prezentujemy w internecie najcenniejsze i najbardziej poszukiwane dzieła ze zbiorów Biblioteki MNK. Jako pierwsze zostały zdigitalizowane przedwojenne publikacje Muzeum Narodowego: przewodniki, katalogi zbiorów i wystaw oraz czasopisma: „Sprawozdanie Zarządu Muzeum Narodowego” i „Sprawozdanie Dyrekcyi Muzeum Narodowego w Krakowie”.

Ponadto udostępniliśmy on-line cracoviana: tomy „Biblioteki Krakowskiej”, dziewiętnastowieczne przewodniki po Krakowie i okolicach oraz inne materiały do historii Krakowa i Małopolski, między innymi wydawane tu czasopisma. Rozpoczęliśmy także digitalizację dzieł z kolekcji Stanisława Wyspiańskiego, Leona Płoszewskiego (pierwsze wydania dzieł Wyspiańskiego) oraz Feliksa Jasieńskiego (japonica). Ostatnio zostały udostępnione katalogi wystaw Towarzystwa Zachęty Sztuk Pięknych w Warszawie oraz Towarzystwa Przyjaciół Sztuk Pięknych w Krakowie.

Zdigitalizowane zbiory Biblioteki Muzeum Narodowego w Krakowie można łatwo przeglądać i przeszukiwać korzystając z kolekcji cyfrowej Biblioteki MNK w Małopolskiej Bibliotece Cyfrowej oraz z Biblioteki Cyfrowej Muzeum Narodowego w Krakowie.

Można także dotrzeć do nich z poziomu opisów w naszym katalogu komputerowym.

Zachęcamy również do korzystania z zasobów innych bibliotek cyfrowych poprzez strony Federacji Bibliotek Cyfrowych oraz Europeany.

Biblioteka Muzeum Narodowego w Krakowie zgromadziła ponad 20 200 woluminów czasopism dziedzinowych, zarówno zabytkowych, jaki i wydawanych współcześnie. Aktualna lista tytułów czasopism bieżących znajduje się w załączniku. Po informacje o zasobie zapraszamy do kartkowego katalogu alfabetycznego. Udzielamy ich także telefonicznie i za pośrednictwem e-mail.

Zapraszamy do korzystania z zakładki „Nowości” w katalogu on-line. Zarejestrowani Czytelnicy mogą stamtąd bezpośrednio zamawiać interesujące ich dzieła.